Adli Bilişim

Adli Bilişim

Adli bilişim, bilgisayarlar, cep telefonları, sunucular, depolama aygıtları, ağ sistemleri ve diğer dijital ortamlarda bulunan verilerin hukuki süreçler kapsamında incelenmesini konu alan teknik bir uzmanlık alanıdır. Dijital ortamda oluşturulan, saklanan, değiştirilen veya iletilen verilerin teknik yöntemlerle incelenmesi; olayın aydınlatılması ve dijital delillerin değerlendirilmesi açısından önemli bir yere sahiptir.

Adli bilişim incelemelerinde temel amaç, dijital verilerin mümkün olduğunca bütünlüğü korunarak elde edilmesi, incelenmesi, analiz edilmesi ve elde edilen teknik bulguların anlaşılır ve denetlenebilir şekilde raporlanmasıdır.

Dijital cihazlarda bulunan veriler yalnızca kullanıcı tarafından oluşturulan dosyalardan ibaret değildir. Sistem kayıtları, erişim bilgileri, dosya oluşturma ve değiştirme kayıtları, internet geçmişi, uygulama verileri, mesajlaşma kayıtları, e-posta verileri ve çeşitli sistem metadataları da olayın teknik açıdan değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Adli Bilişim İncelemesinin Amacı

Adli bilişim incelemesinin amacı, somut olayla bağlantılı olabilecek dijital verilerin teknik yöntemlerle ortaya çıkarılması ve değerlendirilmesidir. İnceleme kapsamında cihazda hangi verilerin bulunduğu, verilerin ne zaman ve nasıl oluşturulduğu veya değiştirildiği, hangi kullanıcı hesapları ya da uygulamalarla ilişkili olduğu gibi teknik sorular ele alınabilir.

İncelemenin kapsamı olayın niteliğine göre değişebilir. Bir bilgisayar üzerindeki dosya hareketlerinin araştırılması ile bir cep telefonundaki mesajlaşma uygulamalarının incelenmesi aynı teknik yöntemleri gerektirmeyebilir.

Dijital Delil Nedir?

Dijital delil, elektronik cihazlarda veya dijital sistemlerde bulunan ve bir olayın teknik açıdan değerlendirilmesine katkı sağlayabilecek elektronik verileri ifade eder. Bilgisayar dosyaları, e-postalar, mesajlaşma kayıtları, internet geçmişi, sistem logları, fotoğraflar, videolar, uygulama kayıtları ve çeşitli metadata bilgileri, somut olayın özelliklerine göre incelemeye konu olabilir.

Dijital verilerin kolaylıkla silinebilmesi, değiştirilebilmesi veya farklı cihazlara aktarılabilmesi nedeniyle inceleme sırasında verinin bütünlüğünün korunması ve yapılan işlemlerin kayıt altına alınması önemlidir.

Dijital Delillerin Bütünlüğü ve Güvenilirliği

Adli bilişim incelemelerinde dijital verinin yalnızca elde edilmesi yeterli değildir. Verinin elde edilme yöntemi, inceleme sırasında yapılan işlemler ve kullanılan teknik yöntemlerin de mümkün olduğunca kayıt altına alınması gerekir.

Bu kapsamda verinin bütünlüğü, inceleme süreci, kullanılan teknik yöntemler ve elde edilen bulgular arasındaki ilişki değerlendirilir. Gerektiğinde dijital verilerin bütünlüğünü kontrol etmek amacıyla teknik doğrulama ve hash değerleri gibi yöntemlerden yararlanılabilir.

Bilgisayar ve Depolama Aygıtlarının İncelenmesi

Bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar, harici diskler, USB bellekler, hafıza kartları ve diğer depolama aygıtları adli bilişim incelemesine konu olabilir.

İnceleme kapsamında dosya sistemleri, kullanıcı hesapları, oluşturulan ve değiştirilen dosyalar, internet kullanımına ilişkin veriler, sistem kayıtları, uygulama bilgileri ve olayla bağlantılı olabilecek diğer dijital kayıtlar incelenebilir.

Silinmiş veya erişimi güçleşmiş verilerin bulunmasına yönelik teknik çalışmalar da cihazın mevcut durumuna, kullanılan dosya sistemine ve verilerin üzerine yeni veri yazılıp yazılmadığı gibi çeşitli teknik faktörlere bağlı olarak gerçekleştirilebilir.

Mobil Cihaz Adli Bilişimi

Mobil cihaz adli bilişimi, cep telefonları ve tabletler başta olmak üzere taşınabilir elektronik cihazlarda bulunan verilerin teknik açıdan incelenmesini kapsar.

Mobil cihaz incelemelerinde mesajlaşma kayıtları, arama geçmişi, kişiler, fotoğraflar, videolar, uygulama verileri, e-posta bilgileri, internet geçmişi ve cihaz üzerinde bulunan diğer dijital kayıtlar olayın niteliğine göre incelenebilir.

Mobil cihazların işletim sistemi, güvenlik mekanizmaları, şifreleme yapısı ve uygulama mimarisi birbirinden farklı olduğundan, inceleme yöntemi cihaz ve olayın özelliklerine göre belirlenir.

Silinmiş Verilerin İncelenmesi ve Veri Kurtarma

Dijital cihazlarda kullanıcı tarafından silinen bazı verilerin belirli teknik koşullarda incelenebilmesi mümkün olabilir. Ancak silinmiş her verinin mutlaka geri getirilebileceği şeklinde genel bir değerlendirme yapmak doğru değildir.

Verinin silinme şekli, cihazın dosya sistemi, üzerine yeni verilerin yazılıp yazılmadığı, kullanılan depolama teknolojisi ve cihazın fiziksel durumu gibi faktörler veri kurtarma imkanını etkileyebilir.

Bu nedenle veri kurtarma çalışmaları, cihazın mevcut durumu ve teknik özellikleri dikkate alınarak gerçekleştirilir ve elde edilebilen veriler teknik bulgular çerçevesinde değerlendirilir.

E-Posta ve Mesajlaşma Uygulamalarının İncelenmesi

E-posta ve elektronik mesajlaşma sistemleri, çeşitli uyuşmazlık ve soruşturmalarda adli bilişim incelemesine konu olabilir. E-posta başlık bilgileri, gönderim ve alım kayıtları, mesaj içerikleri, ek dosyalar ve ilgili sistem kayıtları teknik açıdan incelenebilir.

Benzer şekilde mesajlaşma uygulamalarında bulunan kayıtlar da cihazın ve uygulamanın teknik imkanları ölçüsünde değerlendirilebilir. İncelemede yalnızca mesaj içeriği değil, mesajın oluşturulması, gönderilmesi, alınması ve cihaz üzerindeki kayıt yapısı gibi teknik unsurlar da önem taşıyabilir.

İnternet ve Ağ Trafiği İncelemesi

Ağ adli bilişimi, bilgisayar ağları ve iletişim sistemleri üzerinden gerçekleşen veri hareketlerinin teknik açıdan incelenmesini kapsar. Ağ kayıtları, sunucu logları, bağlantı bilgileri ve diğer teknik kayıtlar olayın niteliğine göre incelenebilir.

Bu tür incelemelerde belirli bir sistem üzerinde gerçekleşen erişimlerin, bağlantıların veya olağandışı faaliyetlerin teknik açıdan değerlendirilmesi mümkün olabilir. Ancak IP adresi gibi tek bir teknik bilginin, her durumda belirli bir kişiyi kesin olarak ortaya koyduğu sonucuna varılmamalıdır. Değerlendirme, mevcut tüm teknik veriler birlikte ele alınarak yapılmalıdır.

Log Kayıtlarının İncelenmesi

Log kayıtları, bilgisayar sistemleri, sunucular, uygulamalar ve ağ cihazları tarafından oluşturulan teknik kayıtları ifade eder. Bu kayıtlar sistem üzerinde meydana gelen çeşitli işlemlerin zaman ve işlem bilgileri bakımından incelenmesine yardımcı olabilir.

Adli bilişim incelemelerinde log kayıtlarının zaman bilgileri, kullanıcı hesapları, erişim kayıtları, işlem türleri ve diğer sistem verileri birlikte değerlendirilebilir. Logların hangi sistem tarafından oluşturulduğu ve güvenilirliğinin nasıl sağlandığı da teknik incelemenin önemli unsurlarındandır.

Sosyal Medya ve Dijital Platform Verilerinin İncelenmesi

Sosyal medya platformlarında gerçekleştirilen paylaşımlar, mesajlaşmalar, hesap hareketleri ve diğer dijital kayıtlar somut olayın niteliğine göre teknik incelemeye konu olabilir.

Bu tür incelemelerde ekran görüntüsünün tek başına değerlendirilmesi yerine, mümkün olduğu ölçüde verinin kaynağı, oluşturulma zamanı, ilgili hesap bilgileri, dosya metadata bilgileri ve diğer teknik kayıtların birlikte incelenmesi daha sağlıklı bir teknik değerlendirme yapılmasına katkı sağlayabilir.

Dijital Görüntü ve Dosya Analizi

Fotoğraf, video, ses kaydı ve diğer dijital dosyalar da adli bilişim incelemesine konu olabilir. Dosyanın oluşturulma ve değiştirilme bilgileri, metadata kayıtları, dosya yapısı ve mevcut teknik özellikleri incelenebilir.

Gerektiğinde bir dijital dosyanın üzerinde değişiklik yapılıp yapılmadığına ilişkin teknik incelemeler gerçekleştirilebilir. Ancak bu tür değerlendirmelerde kullanılan yöntemin, eldeki verinin niteliğinin ve incelemenin teknik sınırlarının raporda açık şekilde belirtilmesi önemlidir.

Zararlı Yazılım ve Siber Olay İncelemesi

Bilgisayar sistemlerinde meydana gelen yetkisiz erişim, veri ihlali veya zararlı yazılım olayları da adli bilişim incelemesinin kapsamına girebilir.

Zararlı yazılım adli bilişimi kapsamında sistem üzerinde bulunan şüpheli dosyalar, işlem kayıtları, ağ bağlantıları, log kayıtları ve diğer teknik veriler incelenerek olayın nasıl gerçekleşmiş olabileceğine ilişkin teknik değerlendirme yapılabilir.

Bu incelemeler; siber saldırıların, veri ihlallerinin, yetkisiz erişimlerin ve kötü amaçlı yazılım faaliyetlerinin teknik yönlerinin anlaşılmasına katkı sağlayabilir.

Adli Bilişim Raporu ve Uzman Görüşü

Adli bilişim incelemesinin önemli aşamalarından biri, elde edilen teknik bulguların açık, anlaşılır ve denetlenebilir biçimde raporlanmasıdır.

Adli bilişim uzman görüşü veya uzman mütalaa raporu kapsamında incelemenin konusu, kullanılan teknik yöntemler, incelenen dijital materyaller, elde edilen bulgular ve teknik değerlendirmeler sistematik şekilde ortaya konulabilir.

Raporlamada teknik bulgular ile hukuki değerlendirmelerin birbirinden ayrılması önemlidir. Uzmanın görevi, kendi uzmanlık alanı içerisinde elde edilen teknik verileri ve bunlardan çıkarılabilecek teknik sonuçları ortaya koymaktır.

Adli Bilişim İncelemesinde Teknik Uzmanlığın Önemi

Dijital delillerin yapısı, kullanılan cihaz ve yazılımlar ile veri saklama yöntemleri sürekli olarak değişmektedir. Bu nedenle adli bilişim incelemelerinin güncel teknik bilgiye, uygun analiz yöntemlerine ve inceleme sürecinin doğru şekilde dokümante edilmesine dayanması önem taşır.

Özellikle silinmiş veriler, şifreli sistemler, çoklu cihaz kullanımı, bulut sistemleri, mesajlaşma uygulamaları ve ağ kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi gereken durumlarda uzmanlık gerektiren kapsamlı teknik incelemelere ihtiyaç duyulabilir.

Dakbilir Adli Bilişim Hizmetleri

Dakbilir olarak; bilgisayar, mobil cihaz, dijital dosya, depolama aygıtı, e-posta, mesajlaşma kayıtları, sistem logları ve diğer dijital verilerin teknik açıdan incelenmesine yönelik adli bilişim uzman görüşü ve uzman mütalaa raporu hizmetleri sunmaktayız.

İncelemelerde olayın niteliği, mevcut dijital materyaller ve teknik imkanlar dikkate alınarak uygun analiz yöntemleri belirlenmekte; elde edilen teknik bulgular mümkün olduğunca açık, sistematik ve denetlenebilir şekilde raporlanmaktadır.

Dijital delillerin incelenmesi, veri analizi, veri kurtarma, cihaz incelemesi, log ve dijital kayıt analizi ile adli bilişim raporlaması konularında uzman görüşü hizmetlerimiz hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.